Fræði og almennt efni: Fáránlegur listi

Hvaða snillingi dettur í hug að flokka saman í einn lista bækur fræðilegs efnis og síðan það sem kallað er almennar bækur? Búa þannig til lista þar sem handbækur um matreiðslu og saumaskap svo dæmi séu tekin, eru í hópi með til að mynda bókum um sagnfræði og vísindi?

Þessar bækur eiga ekkert sameiginlegt, hvorki efnislega né markaðslega.

Þetta er bara út í hött og ég furða mig á að útgefendur, höfundar og aðrir skuli láta þetta yfir sig ganga.

Þetta gerir það að verkum, að bækur fræðilegs eðlis (sem ekki eru ævisögur) komast nánast hvergi á blað, jafnvel þó þær seljist mjög vel.

Auðvitað eiga fræðibækurnar að vera í flokki út af fyrir sig, og handbækurnar síðan í eigin flokki.

Brakið seldist best

Lestur úr Dauðanum í Dumbshafi

Nú fyrir jól las ég úr bók minni Dauðinn í Dumbshafi - Íshafsskipalestirnar frá Hvalfirði og sjóhernaður í Norður-Íshafi 1940-1943, á Útvarpi Sögu.

Ég útbjó til gamans smá myndband með upptöku af lestrinum og smá inngangi og eftirmála - það er ég myndskreytti upptökuna.

Þetta má með því að smella hér.

 

 

Íshafsskipalestirnar: Tími á nýja nálgun

Í inngangi bókar minnar Dauðinn í Dumbshafi (bls. 12), skrfa ég eftirfarandi:

"Skipalestirnar, sem sigldu milil Hvalfjarðar og Norðvestur-Rússlands, hafa af einhverjum orsökum aldrei fengið þann sess í Íslandssögunni sem þær eiga svo fyllilega skilið. Kannski er orsökin margþætt. Þessar siglingar voru mikið leyndarmál á sínum tíma. Stöng öryggisgæsla var í tengslum við þær. Sjómenn fengu ekki að fara í land af ótta viðað gáleysislegt tal þeirra næði eyrum einhverra sem gætu verið vinveittir Þjóðverjum. Sömuleiðis var Hvalfjarðar vandlega gætt. Ljósmyndatökur voru alfarið bannaðar. Bandamenn óttuðust alltaf að njósnarar væru á Íslandi. Íslenskir fjölmiðlar virðast hafa verið stranglega ritskoðaðir. Engar fregnir virðast hafa verið fluttar hér á landi af siglingum þessara skipalesta eða afdrifum þeirra, jafnvel þótt Þjóðverjar til að mynda gerðu mikið úr því greina frá því þegar þeir unnu sigra sína gegn þeim.

Nokkrar blaðagreinar hafa birst í íslenskum tímaritum og dagblöðum en þær eru í raun ótrúlega fáar og hafa birst á margra áratuga tímabili. Að sama skapi er ekki mikið um heimildir í bókum um sögu hernámsins sem hafa komið út hér á landi þótt aðeins hafi ræst úr á seinni árum. Þögnin um Íshafsskipalestirnar kann að stafa af því að fátt er um samtímaheimildir á íslensku þar sem fjölmiðlarnir voru ritskoðaðir. Auk þess var framkvæmd siglinganna alfarið á ábyrgð Breta og Bandaríkjamanna en íslensk stjórnvöld komu ekki nærri. Síðan má velta fyrir sér hvort gamaldags kaldastríðshugsunarháttur hafi ráðið ríkjum. Að það hafi hreinlega ekki þótt rétt að hampa því um of að Ísland gegndi lykilhlutverki sem bækistöð við að koma aðstoð frá Bretum og Bandaríkjamönnum til herafla Sovétríkjanna þegar útlitið var hvað tvísýnast á árunum 1941 og 1942."

Það er löngu kominn tími til að breyta þessu, og finna nýja nálgun á hlutverk Íslands í seinni heimsstyrjöldinni. Ég fer aðeins yfir mikilvægi þessara siglinga hér í þessu myndbandi:

 

Það

Góðar viðtökur víðar: Uppseldur!

Eins og kemur fram í fréttinni þá byggja tölvuleikir eins og þessi á sögulegum forsendum þar sem vísað er til ófriðvænlegra aðstæðna einhvers staðar í heiminum. 

Spennan selur, þannig er það bara.

Bók mín Dauðinn í Dumbshafi - Íshafsskipalestirnar frá Hvalfirði og sjóhernaður í Norður-Íshafi 1940-1943 er nú gersamlega uppseld hjá forlaginu Hólum eftir aðeins rétt rúma viku í sölu. 

Prentsmiðjan Oddi vinnur nú á fullu við að ganga frá annari prentun og hún er væntanleg á lager Hóla um miðja vikuna. 

Hvenær skyldi tölvuleikurinn koma?

Á morgun klukkan 14:30 mun ég lesa úr bókinni á Útvarpi Sögu. 

Ég þakka góðar viðtökur. 

 

 

 

 

 

 

 

Myndin sýnir breska flugmóðurskipið Victorious (á íslensku: Sigursæl) ásamt flotadeild í Hvalfirði. Fjöllin Þyrill og Hvalfell í baksýn. 

 

	Sögulegur tölvuleikur
Ábyrgðarmaður færslu Tenging við þessa frétt hefur verið rofin vegna kvartana.

Bók mín Dauðinn í Dumbshafi - Íshafsskipalestirnar

Bók mín Dauðinn í Dumbshafi - Íshafsskipalestirnar frá Hvalfirði og sjóhernaður í Norður-Íshafi 1940-1943 er nú komin út á vegum Bókaútgáfunnar Hóla.

Íshafsskipalestirnar sigldu milli Íslands og Norðvestur Rússlands í seinni heimssstyrjöld með hergögn frá Bretum og Bandaríkjamönnum til Rauða hers Sovétríkjanna sem barðist upp á líf og dauða gegn innrásarherjum Þjóðverja og bandamanna þeirra.

Ef smellt er hér, opnast vefgátt þar sem fletta má sýnishorni af bókinni (ýta á "click to read"):

Í gær fór ég til Bessastaða á fund Hr. Ólafs Ragnars Grímssonar forseta Íslands og afhenti honum fyrsta eintakið af bókinni.

Með í för voru Helgi Magnússon sagnfræðingur sem hafði umsjón með útgáfu verksins og Gunnar Kr. Sigurjónsson sem hannaði bókina og braut hana um.

Ólafur Ragnar Grímsson forseti er að að öðrum ólöstuðum sá íslenski ráðamaður sem hefur sýnt sögu Íshafsskipalestanna mestan áhuga.

Hann hefur heiðrað minningu þessarar sögu og fólksins sem tók þátt með ýmsum hætti á liðnum árum þó það hafi kannski ekki alltaf farið hátt hér á landi, enda saga Íshafsskipalestanna til þessa lítt kunn Íslendingum.

Forsetinn fagnaði bókinni og við áttum klukkutíma fund í bókastofu Bessastaða þar sem við ræddum sögu Íshafsskipalestanna, málefni Norðurslóða og hlutverk og stöðu Íslands í norðrinu, bæði í fortíð, nútíð og framtíð. Ólafur hefur næman skilning á því að hlutverk og þýðing Íshafsskipalestanna var miklu veigameira en hingað til hefur almennt verið talið, og þær höfðu mikil áhrif á gang mála á einum mestu örlagatímum í sögu mannskyns.

Forseti Íslands í bókastofunni á Bessastöðum með fyrsta eintakið af bókinni Dauðinn í Dumbshafi sem ég færði honum þegar bókin kom út 30. nóvember 2011(ljósmynd og myndband:Friðþjófur Helgason).

Fyrr í vikunni var svo fjallað um bókina í Kastljósi, þar sem Jóhannes Kristjánsson fréttamaður ræddi við mig um hana. Á undan voru sýndar kvikmyndir úr Hvalfirði og af skipalest á leið þaðan til Norðvestur Rússlands sem aldrei hafa sést opinberlega hér á landi fyrr. Einnig voru sýndar margar ljósmyndir.

Þessa umfjöllum Kastjóss má sjá með því að smella hérna.

Bókarverkefnið Dauðinn í Dumbshafi er með eigin síðu á Facebook. Sú síða er öllum opin sem á annað borð eru tengd á Fésbókina. Á henni má finna ýmsan fróðleik, ljósmyndir og annað, sem tengist sögu Íshafsskipalestanna og hernaðarins á heimskautsslóðum Atlantshafsins.

Það er von mín að þessi bók megi verða til þess að þessari miklu sögu verði gefinn nánari gaumur í framtíðinni. Gleðilegan fullveldisdag 1. desember!

 

Létt myndband sem sýnir þegar ég gekk á fund forseta Ísands og afhenti honum bókina:

 

...þannig slöngvar særinn jafnvel stærstu hvölunum upp í klettana...

"Eins og tryllt ljónynja sem hrekst í  frumskóginum og leggst á sína eigin hvolpa, þannig slöngvar særinn jafnvel stærstu hvölunum upp í klettana og skilur þar við þá innan um brakið úr brotnum  skipum. Engin miskunn, enginn máttur nema eigin þróttur stjórnar honum; frýsandi og fnæsandi eins og vígafákur sem misst hefur riddara sinn æðir útsærinn stjórnlausi yfir hnöttinn okkar.

Athugaðu slægð hafsins, hvernig hræðilegustu skepnur líða áfram undir yfirborðinu, oftast ósýnilegar og lymskulegar, faldar undir fegursta blæ  bláa litarins. Taktu líka eftir ljómanum djöfullega og fegurðinni á mörgum miskunnarlausustu dýraflokkunum, svo sem unaðslega fögru vaxtarlagi margra tegunda af hákörlum. Loks skaltu íhuga allsherjarmannátið sem á sér stað í sjónum: allar skepnur hans taka hver aðra sem bráð og eru í eilífu stríði, allt frá sköpun heims. Já, um þetta allt skaltu hugsa og  líttu svo á jörðina grænu, vinalegu og auðsveipu. Gerðu á þeim samanburð og finnur  þú þá ekki til einkennilegrar hliðstæðu hjá þér sjálfum? Því eins og þessi hræðilegi útsær lykur um meginlandið  græna, þannig geymist í sálu mannsins eins konar eyland, einhver Tahití, full friðar og gleði en allt í kring umlukt af skelfingum lífsins sem þekkjast aðeins að hálfu leyti. Guð varðveiti þig! Legg ekki út frá þessari  eyju í fari þínu, því  að þú getur aldrei snúið aftur."

Snilldartilvitnun úr Moby Dick eftir Melville, bls. 319. Sjá nánar í bókadálk hér til hliðar.

Hnúfubakshræ við Garðskaga

Grein: Þegar flugið kom til Akraness

Ég birti hérna grein sem ég skrifaði fyrir nokkrum misserum og birt var í Árbók Akraness sumarið 2006. Þessi grein er ávöxtur smá grúsks sem ég ég stóð í fyrir forvitni sakir og áhuga á sögu. Hún fjallar um leyndardómana á bak við nokkrar gamlar ljósmyndir af flugvélum við Akranes.  

Greinin skýrir sig náttúrulega sjálf. Hana má kalla fram með því að smella á myndina hér fyrir neðan. Aftast í greininni er svo að finna nokkrar vefslóðir sem ýta má á, og þá er lesandinn kominn í ýmislegt ítarefni.

Njótið vel, þið sem lesið. Greinin opnast þegar smellt er á myndina hér fyrir neðan:

 

Smellið á myndina.

 

SAS hefur aflýst 1.600 flugferðum Dash 8 Q400